In het OERmuseum begint de Reis door de Tijd bij de laatste ijstijd met een levensechte mammoet en haar jong. Een knipoog naar het verre verleden toen de wolharige mammoet hier in de omgeving leefde, zo blijkt uit gevonden botresten. In 1987 werden mammoetbotten gevonden in een zandafgraving in Nijensleek (10 kilometer ten westen van Diever). Deze mammoetbotten zijn circa 47.000 jaar oud, uit een periode tussen de voorlaatste en laatste ijstijd.
Naast resten van mammoeten werden ook botten van de steppewisent, edelhert, wolharige neushoorn, grottenleeuw en sabeltandtijger gevonden. Deskundigen hebben vastgesteld dat de gevonden botten afkomstig zijn van vijf verschillende mammoeten. Maar 80% van de botten zijn van één mammoet, waaronder een rib van ruim een meter. Deze rib is te bezichtigen in ons archeologisch museum in Diever. Op de rib zijn opvallende kerfsporen te zien die mogelijk aangebracht zijn door de (jagende) mens.
In de tijd van de mammoeten heerste in Nederland een koud en droog klimaat. De wolharige mammoet had zich goed aangepast aan het koude klimaat: kleine oren, een dikke vacht met lange haren, een dikke huid met een onderhuidse vetlaag (soms wel 9 cm dik) en een korte staart. De mammoet had vier kiezen, twee boven en twee beneden. Door het eten van gras en mos met veel zand sleten de kiezen van de mammoet snel. Om goed te kunnen blijven eten, moest de mammoet regelmatig van kiezen wisselen, zes keer in zijn leven. Na de laatste wissel sleten de kiezen tot ze niet goed meer het voedsel konden vermalen en ging de mammoet vaak dood van de honger. In het OERmuseum kun je de kiezen van de mammoet zien en voelen.
Door opwarming van het klimaat trok de mammoet zich steeds verder terug richting Noord-Siberië. Door toedoen van de prehistorische mens, maar vooral ook de afwezigheid van geschikt voedsel door de opwarming, zorgde ervoor dat de mammoet vierduizend jaar geleden uitstierf.
Welkom, wat fijn dat je er bent!
Het OERmuseum heeft een bijzonder plan: op de Brink komt een herinneringsplek voor de bekende archeoloog Albert Egges van Giffen. Een plek waar verleden en heden elkaar ontmoeten. Verschillende kunstenaars hebben hiervoor een ontwerp gemaakt. Uit alle inzendingen zijn drie ideeën gekozen – en die leggen we graag voor aan de inwoners van Westerveld.
Maar eerst: wie was Van Giffen eigenlijk?
Hoewel zijn naam niet bij iedereen een belletje doet rinkelen, is zijn betekenis enorm. Hij wordt niet voor niets de ‘vader van de hunebedden’ genoemd. Van Giffen onderzocht alle hunebedden in Nederland, bracht ze nauwkeurig in kaart en zorgde voor restauratie en behoud. In een tijd waarin archeologie nog nauwelijks serieus werd genomen en vondsten soms verloren gingen, zette hij het vakgebied in Nederland stevig op de kaart.
Zijn band met Diever was sterk. Hij groeide op in de oude pastorie aan de Brink, ging er naar school, bezat er een vakantiehuis en vond er uiteindelijk ook zijn laatste rustplaats. Voor oudere inwoners is hij misschien nog een bekende verschijning: een markante persoonlijkheid met een grote passie voor het verleden.
Voor de herinneringsplek zijn drie ontwerpen geselecteerd, die we hieronder presenteren:
Bij dit ontwerp staat de grote steen voor het oude gemeentehuis centraal. De gemeente heeft deze steen beschikbaar gesteld voor het monument. Aan de steen wordt een bankje bevestigd met daarop een ijzeren draadfiguur die Van Giffen voorstelt. Bezoekers kunnen naast hem plaatsnemen, een selfie maken of simpelweg even uitrusten. Een laagdrempelige en uitnodigende manier om kennis te maken met zijn verhaal.
Een manshoog draadfiguur van ijzer die Van Giffen uitbeeldt terwijl hij een zwerfkei in zijn handen houdt. Dit ontwerp benadrukt zijn verbondenheid met het landschap en zijn onderzoek naar prehistorische monumenten.
Een tweedimensionale vorm van een hunebed, waarbij alleen de contouren van de zwerfstenen zichtbaar zijn. Je kijkt dus door het hunebed heen. De omtrek van de stenen is uitgevoerd in roestvrij staal en van binnenuit verlicht. Dit moderne ontwerp verwijst direct naar het werk waarvoor Van Giffen zo bekend werd en laat het verleden letterlijk oplichten in het heden.
